Bij vluchtveiligheid heeft elke stap in de keten direct invloed

Bij vluchtveiligheid telt elke schakel: van vroege detectie en juiste plaatsing van rookmelders tot koppeling met gebouwtechniek en onderhoud. Zo maken installateurs echt het verschil in brandveiligheid.

Ontdek brandveiligheidsproducten
Robert Dingerink, productmanager Brandveiligheid bij Hemmink B.V.
Robert Dingerink, productmanager Brandveiligheid bij Hemmink B.V.

Tijdens een brand verspreidt rook zich sneller dan mensen reageren en precies in die eerste minuten wordt duidelijk of een vluchtweg nog veilig is of niet. Brand ontstaat vaak niet in de vluchtroute zelf. Robert Dingerink, productmanager Brandveiligheid bij Hemmink B.V., vertelt: “Detectie en alarmering moet vooral gericht zijn op het vroegtijdig signaleren, zodat bewoners genoeg tijd hebben om veilig te vluchten.”

In Nederland zijn er dagelijks tientallen woningbranden. Bij ongeveer een derde van de fatale woningbranden ligt de oorzaak bij de brandbaarheid van meubels zoals matrassen of banken. Daarnaast zijn batterijen een groeiend risico door verkeerd gebruik en opslag. Robert richt zich op brand- en vluchtwegveiligheid: “Het is van belang om producten voor vluchtveiligheid op de juiste manier te installeren, zodat er nog genoeg tijd is om te vluchten als er brand uitbreekt.

Ook hoorbaarheid speelt een rol bij de plaatsing van een rookmelder. Zo moeten rookmelders bij het afgaan hoorbaar zijn in meerdere ruimtes. In verblijfsruimten moeten ze een minimale decibel hebben van 65 en in slaapkamers een minimale decibel van 75.”

Vluchtveiligheid als keten

Bij vluchtveiligheid denken veel mensen aan rookmelders en borden voor vluchtwegaanduiding. In de praktijk werkt brandveiligheid volgens Robert alleen als alle schakels op elkaar aansluiten. “Hierbij gaat het van ontwerp tot beheer. Elke stap in het ontwerp en de uitvoering heeft direct invloed op de volgende. Het begint bij beleid en regelgeving, hierna wordt het vertaald naar techniek en uitvoering, voorlichting en instructie over het gebruik en uiteindelijk eindigt het bij onderhoud en monitoring.”

Wet- en regelgeving achter rookdetectie

Binnen de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving geldt dat bij woningen gebouwd voor 2003 op iedere bouwlaag een rookmelder verplicht is, rookmelders moeten voldoen aan EN14604. Bij woningen gebouwd na 2003 moet plaatsing gebeuren volgens NEN 2555. EN14604 is een Europese norm die eisen stelt aan de prestaties en veiligheid van rookmelders. De NEN 2555 is de Nederlandse norm. Hierbij gaat het over de plaatsing, installatie en werking van rookmelders.

"Brandveiligheid werkt alleen als alle schakels op elkaar aansluiten."

- Robert Dingerink, Hemmink
Robert Dingerink, productmanager Brandveiligheid bij Hemmink B.V.

"Vluchtveiligheid stopt niet bij het installeren van een rookmelder."

Robbert Dingerink, Hemmink
Robert Dingerink, productmanager Brandveiligheid bij Hemmink B.V.

Plaatsing bepaalt de reactietijd

Positionering is heel belangrijk bij rookmelders. In de norm staan hier een aantal eisen voor, namelijk: minimaal één melder per bouwlaag in de vluchtroute, montage aan het plafond, minimaal 50 centimeter afstand tot wanden en hoeken, minimaal 30 centimeter afstand tot verlichting en maximaal 80 m2 bewakingsoppervlak per melder. Ook zijn er duidelijke aandachtspunten: vermijd plaatsing nabij badkamers en keukens vanwege damp, houd afstand tot ventilatieopeningen en houd rekening met obstakels en schuine daken. Toch gaat dit in de praktijk vaak mis. “Het gebeurt nog steeds dat rookmelders op de verkeerde plek geïnstalleerd worden, zoals aan de muur of dat installateurs aansluitfouten maken. Hierdoor is er kans dat het alarm niet werkt of goed doorkomt en dat wil je natuurlijk voorkomen,” zegt Robert.

Koppeling tussen detectie en gebouwtechniek Vluchtveiligheid stopt niet bij het installeren van een rookmelder. Tegenwoordig worden er steeds meer rookmelders gekoppeld aan gebouwinstallaties. Voorbeelden hiervan zijn vrijloopdrangers die deuren automatisch sluiten en rookkleppen die rookverspreiding beperken. “Een van de grootste impacts die we de laatste jaren zien, is het installeren van vrijloopdrangers. Dit zijn deurdragers die de deur sluiten zodra er een brandalarm afgaat, zodat brand en rook zich niet verder kunnen verspreiden,” vertelt Robert. Het is de bedoeling dat deze systemen ‘fail safe’ functioneren. Dit houdt in dat ze ook bij storing of spanningsuitval in de veilige stand moeten staan.

Na installatie begint het pas

Een goed systeem heeft ook structureel onderhoud nodig. Na installatie stopt het niet. Robert legt uit: “Optische rookmelders werken op basis van lichtverstrooiing. Stofophoping kan hierbij leiden tot vals alarm of een verminderde werking. Tegenwoordig zijn er rookmelders die hierop inspelen met functies zoals stofcompensatie. Dit houdt in dat de melder zichzelf kalibreert. Daarnaast bieden gekoppelde systemen met gateways verschillende mogelijkheden, zoals: real-time inzicht in status, meldingen bij storing of sabotage en voorspelbaar onderhoud.”

Meer dan alleen voldoen aan de norm

Er kan op verschillende niveaus gekeken worden naar vluchtveiligheid. De een voldoet alleen aan de wettelijke eisen (de minimale dekking), de ander gaat hier verder in. Bijvoorbeeld door het plaatsen van extra melders in risicoruimten, de toepassing van hittemelders waar rookmelders ongeschikt zijn, de inzet van CO-melders bij verbrandingstoestellen en de koppeling van melders voor snellere alarmering.

De installateur als sleutel

Vluchtveiligheid wordt vaak benaderd vanuit regelgeving, maar in de praktijk gaat het ook over gedrag, ontwerp en techniek gecombineerd. Robert besluit: “Installateurs die deze brede rol pakken, leveren niet alleen een goede installatie op, maar ook een werkend veiligheidssysteem.  Zo voldoe je niet alleen aan de norm, maar zorg je dat iemand daadwerkelijk veilig naar buiten kan komen.”

Ontdek brandveiligheidsproducten

Lees meer over installatietechniek