Verder dan het licht met lichtmanagement

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen? 

Martijn: “Je moet bij een netwerk dat je nu bouwt al verder kijken dan lichtsturing. Ook als je klant daar nu nog niet om vraagt. Gebeurt dat in de toekomst wel, dan wil je dat faciliteren zonder additionele installatie. De uitdaging is om dit voor elkaar te krijgen met een oplossing die past bij het huidige bestek en die een marktconforme prijs heeft. Daarnaast is een belangrijke uitdaging dat alle devices in een gebouw, van licht tot en met HVAC, eenvoudig en op een goede manier communiceren. Standaardisatie is hierbij van groot belang. Daar is nog een lange weg te gaan, al ben ik van mening dat we verder moeten kijken dan standaarden die in een gebouw aanwezig zijn. Ik denk dat je uiteindelijk data gaat ontsluiten in de cloud en daar zijn die standaarden al best wel aanwezig.” 

Alexander: “Interoperabiliteit is hier inderdaad een belangrijk woord, er zijn veel verschillende systemen en protocollen. De verschillende systemen in een gebouw moeten compatibel zijn om met elkaar te communiceren. In de toekomst kan dat wellicht vanuit een overkoepelend systeem dat zowel lichtsturing als HVAC controleert en stuurt. Samenwerking en standaardisatie binnen de industrie is voor zo’n ultiem gebouwbeheersysteem fundamenteel. Alles moet met elkaar samenwerken om tot één efficiënt systeem te komen, zonder in te boeten op comfort voor de gebruikers.” 

Hoe beïnvloeden draadloze communicatieprotocollen de installatie en onderhoud van lichtmanagement? 

Jan-Pieter: “Draadloze communicatieprotocollen zullen steeds vaker worden gekozen door installateurs. Bij een bedraad systeem moet je toch altijd die DALI-draad trekken. Er ligt nog een enorme opgave wat betreft het verduurzamen van de bestaande gebouwenvoorraad. Juist bij deze renovatieprojecten biedt draadloos heel veel voordelen. Installatie is onderaan de streep sneller en eenvoudiger. Zeker in historische panden waar je simpelweg geen sleuven in de muur mag maken. Het is voor installateurs wel van belang dat ze beschikking hebben over een betrouwbaar draadloos systeem met open protocollen.” Remco vult aan: “Die betrouwbaarheid neemt gelukkig enorm toe. Ook in het kader van personeelstekort zal de keuze denk ik vaker op draadloos gaan vallen. Simpelweg door de eenvoudigere installatie en onderhoud. Hier is ook Alexander het mee eens: “Zowel voor de eindklant, installateur, adviseur als gebouwbeheerder hebben draadloze protocollen een positieve invloed op het simpel maken van het installeren en het onderhouden van slimme systemen. Het is eigenlijk niet meer weg te denken.” Martijn doet een laatste duit in het zakje: “Ik denk dat het helemaal naar wireless gaat. Hierdoor krijg je wel andere security issues dan bij een bedraad netwerk. Hierdoor kom je denk ik al snel uit bij netwerken die via de cloud lopen en gecodeerd zijn.”
 

Welke markten bieden de grootste kansen voor groei?

Martijn: “Eigenlijk alle markten en sectoren. Magazijnen, kantoorpanden, maar ook scholen en ziekenhuizen. Er zijn nog zoveel gebouwen in Nederland waar alleen al door lichtmanagement grote stappen gemaakt kunnen worden in zowel energie-efficiëntie als comfort voor de gebruiker.”

Jan-Pieter: “Als we een specifieke sector uitlichten, benoem ik graag de zorg. Aan de hand van lichtmanagement en Human Centric Lighting zijn daar nog zoveel bewezen voordelen te halen. Mensen die beter herstellen na een operatie door keuzes in licht. Maar bijvoorbeeld ook in verzorgingstehuizen waar het simuleren van de daglichtcurve en de juiste lichtkleuren kunnen helpen bij het vertragen van dementie.”

Remco vult aan: “Naast puur energiebeheer richt lichtmanagement zoals gezegd zich steeds meer op het verbeteren van het welzijn en de prestaties van mensen. Circadiaanse verlichting is daar een ondersteunend element in. Door een iets blauwer element op bepaalde momenten van de dag blijf je overdag bij de les. Door een warmere witkleur aan het einde van de dag slaapt je personeel ’s avonds beter. Of door de juiste simulaties blijven mensen in een distributiecentrum gezonder. Belangrijk is dat de markt beseft dat licht van vandaag invloed heeft op morgen. Hierdoor zal dynamische verlichting in projecten toenemen.” 

Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst van lichtmanagementsystemen in de komende 5-10 jaar? 

Alexander: “Alle aanwezige techniek in een gebouw zal op den duur naadloos met elkaar kunnen communiceren en data inzetten om de juiste beslissingen te maken. Alle technologie die gebouwen zo efficiënt mogelijk maken, zonder een verlies aan comfort, zal worden ingezet. Ik verwacht dat AI hier ook een plek in krijgt.” 

Jan-Pieter: “Ik verwacht ook een veel betere integratie tussen de verschillende systemen die er zijn. Daarbij hoort ook meer regelgeving en niet allerlei losse verschillende standaarden. De keuze voor een lichtmanagementsysteem in gebouwen zal in de toekomst standaard moeten zijn. Daarbij is het denk ik wel belangrijk dat installateurs de beschikking hebben over intuïtieve systemen.”

Remco: “Naast dit alles verwacht ik dat er in de keuze van de systemen ook steeds meer rekening wordt gehouden met duurzaamheid. Niet alleen de focus op energie-efficiëntie, maar ook de keuzes die je maakt wat betreft footprint. Welke grondstoffen gebruiken we? Wat kunnen we hergebruiken? Dat wordt de komende jaren absoluut belangrijker.”